iLok devrinin sonu mu geliyor?

2012/03/19

Profesyonel olarak müzik prodüksiyonuyla ilgilenenlerin çoğunun bildiği bir konudur, yazılım lisanslama ve bu lisansları koruma konusu. ’80’lerin sonundan itibaren öncelikle disketler içinde gelen lisans koruma yazılımları, algoritmaları ve ardından adına uzun bir süre “dongle” dediğimiz kilit/anahtar mekanizmaları; içinde yasal olarak bu yazılımları elde edenler dahil pek çok kişiyi zaman zaman kızdırdı. “Paramızla rezil oluyoruz” nidaları atılırdı, halâ da atılır arada sırada. Zira yazılımını ve yatırımını korumak isteyen yazılım üreticisi firmalar, bunu yapayım derken komik durumlara düştü çokca.

Bu yazılım koruma zamazingolarının 90’ların sonuna doğru diğerlerinden sıyrılıp da en çok kullanılır olanı iLok.

Steinberg firması da uzun süredir yazılımlarını benzer bir metodla koruyor. Ya da korumaya çalışıyor diyelim, zira bu konu ayrı bir tartışma konusu. Steinberg’ün kilidine de eLicencer deniyor.

Fakat zaman değişiyor mudur nedir, birkaç aydır bazı müzik prodüksiyonu ile ilgili plugin üreticileri, iLok ve benzeri kopyalama engelleyicilerinden (“copy protection device”), daha doğrusu bu tip donanım + yazılım bileşiminden uzaklaşıyor.
Ya buldukları yeni korunma yöntemi daha sağlam (?), ya da “Salıver gitsin” bıkkınlığı serpilmiş üstlerine.

Bir donanıma bağlı şifreleme/kilit sisteminden uzaklaşacaklarına dair sinyaller uzun süredir veriliyor belki ama, bu sinyali benim duyabilmem için miks odamdaki sinyalin üstünde bir eşik seviyesine kavuşması gerekiyordu zahir.

İlk “dank”, çok sevdiğim bir-iki plugin’i üreten Alman firması Brainworx‘ün yeni katıldığı (ya da “oluşturduğu”) Plugin Alliance‘ın, tamamen iLok’suz mayLok‘suz bir yöntemle plugin’leri satmaya başladığında etti bana. Zira SPL gibi profesyonel stüdyocuların saygısını kazanmış bir firmanın adını taşıyan plugin’leri de yapıp satan bu yeni oluşum şey olamaz, amatör olamaz. Değil mi?

Hadi bu Alman’ları boşverdik diyelim…
Waves’i ne yapalım?

Bugün Waves’den bir e-posta aldım. Bu e-postada aynen, -abartısız- kelimesi kelimesine şöyle bir girizgâh yapmışlar (!):
“İlter’cim, sen de çok sevmiyorsun zaten, biliyoruz, o yüzden iLok sevdamızdan vazgeçiyoruz”.
Ben de takdir ettim. Elimi öpmeye gelmişler, reddetmek ayıp olur.

Şakacı İlter.

 

Waves’in ticaretten anlar olduğu gerçeğini bir tarafa bıraksak da, artık müzik prodüksiyonu yapanlar arasında “endüstri standardı” haline gelmiş bir plugin firması olduğu gerçeğini göz ardı edemeyiz.

Yani demem o ki, iLok devri kapanmıştır arkadaşlar.
(Şaka tabii)
Herhalde kapanmadı henüz ama, yatırımlarını iLok koruma mekanizmasıyla koruyan yazılım ve -Avid’i de hesaba katarsak- donanım üreticilerinin ne  yapacağını izlemek ilginç olacak.
Aslında ilginç olmayacak da, ben size bir haber vermiş olayım dedim. iLok’unuz varsa, ikinci ya da üçüncü bir iLok almadan önce biraz daha temkinli olmakta bence yarar var.

Daha geçen yıl 2. versiyonuyla tekrar pazarlanan iLok zamazingolarının ömrü, 1.si kadar uzun olmayabilir.

Şimdi gözler, 11. versiyonuna hazırlanan Pro Tools üreticisi Avid’te.
Kameralarımızı Kaliforniya’ya çeviriyoruz.
Mikrofon sende Hüıstın.
Eğer Avid de gemiyi terk ederse, geriye bir şey kalmaz diyebiliriz.
(Neden birinici çoğul kişi şeklinde bitirdiysem…
Profesyonel olduğu izlenimini vermeye çalışan teknoloji blog’u yazarları gibi, ne o öyle).

{ 2 yorum… Oku ya da kendi yorumunu ekle }

Doruk Somunkıran 2012/3/19, 21:27

Pro Tools’un TDM veya HDX sistemlerinde olduğu gibi hardware’in kendisini dongle olarak kullanmak dışındaki hiçbir yöntemi uygulanabilir görmüyorum. En afili lisans koruma yöntemi dahi bir sene içerisinde kırılıyor. Yazılım üreticileri bu bir sene içinde sadık müşterilerine satış yapabiliyorlar, ama cezayı çeken de yine o sadık müşteriler oluyor. Para verip aldığın yasal DVD’nin başında uzun uzun telif hakkı uyarılarını izlemek gibi.

Şirketler kendilerini korumasınlar demiyorum, yine korusunlar, ama bunu mümkün olduğu kadar dürüst tüketiciyi cezalandırmadan yapmanın yollarını bulmak da onların sorumluluğu. Microsoft’un bir süredir üzerinde durduğu, yazılımın sadece bir kısmını sabit disklere kurup, gerisini cloud’dan temin etme stratejisi işe yarayabilir gibi mesela.

O zamana kadar yazılım üreticileri ve/veya dongle üreticileri aralarında bir anlaşmaya varıp her türlü lisansı kapsayan bir über-dongle üretseler çok sevinirim. Dongle’ların efendisi. One dongle to rule them all, one dongle to find them.

Cevapla

İlter 2012/3/22, 14:26

Doruk, bence fiziksel bir anahtara hiç ihtiyaç olmamalı. Artık her bilgisayar internete bağlı. Lisanslarımızı (herhangi) bir hesaptan yönetebiliyor olmalıyız.

Celemony firmasının Melodyne serisi için uyguladığı sistem neredeyse mükemmele çok yakın. Yazılımın aynı anda en çok iki bilgisayarda kullanılmasına izin veriyor (ya da iLok seçimi yapıyorsun, eş zamanlı olarak sadece tek bir makinede çalışıyor).
Kurulum(lar)da yazılımı aktif ya da pasif hale getirmek, kullanıcının kendi elinde oluyor. Makinelerden birinde problem çıkar da kendin lisansı de-aktive edemezsen, onlar senin için o lisansı pasifleştiriyor. Ki, kullanıcı başka bir bilgisayara (ya da yeni bir işletim sistemine) kurup çalıştırabilsin, ikinci lisansı/kopyayı.

Cevapla

Yorum yaz

Önceki yazı:

Sonraki yazı: